Akıllı kentler

Akıllı kentler

İlk çağlardan beri insanoğlu birlikte yaşamanın mücadelesini verdi.

Böylece tarihsel süreç içerisinde bu birlikte yaşam bir kent olgusunu oluşturdu. Diğer adı ile paylaşımcı katılımcı ortak yaşam alanları belirlenmeye başladı. Bu yaşam alanlarının seçiminde hayatı kolaylaştırıcı ve doğanın yararlanıcı tarafları da etken olmuştur. İnsanoğlu her zaman yaşamını kolaylaştırıcı, az emekle çok fayda sağlayıcı argümanları arayıp hayatına geçirmeyi hedefledi ve bu hedeflerini günümüzde de hızla gerçekleştirmeye devam etmektadir. Bu argümanları hayata geçirirken bireyselliğin dışında yerel yönetimlerle beraber ortak çalışmalar da yapagelmiştir.

Örneğin hızlı ulaşım sistemleri, kamu hizmetlerinin hızlı şeffaf ve doğru yürütülmesi gibi. İşte bu olgu zamanımızda kentlerin gelişmiş teknolojileri de kullanarak ortak bir akılda yönetilmesini zorunlu hale getirmiştir. Objektif değerlendirmelerde kentin akıllı olacağını hepimiz biliyoruz ama konuya sübjektif yaklaştığımızda yönetişimin akıl, bilim ve gelişen teknolojileri de kullanmasıyla o kentin akıllı yönetildiği olgusuna varmaktayız ve böyle yönetilen bir kentimizi de AKILLI KENT diye tanımlayabiliriz.

Akıllı kentlerimizde, temelde en öncelikli hedef o kentin tüm canlılarının her imkandan en sağlıklı, en hızlı ve güvenilir bir şekilde yararlanabilmesidir. Günümüzde artık eski kent yönetiminden daha çok yeni yönetim tarzına geçilmiştir. Nedir bunlar, örneğin sağlık, eğitim, kullanılan enerji ve benzeri yaşam süreçleri de artık kent yönetiminin vazgeçilmez birer ögeleri olmuştur. Subjektif olarak kentin akıllı olması onun bu süreçleri de kapsayacak şekilde akıllı yönetilmesidir. Söz konusu akıllı yönetimin olmazsa olmazlarından biri de bu sürecin her adımında Bilgi İletişim Teknolojileri (BİT) en iyi şekilde rasyonel yararlanmaktır. Örneğin belediyelerle ilgili vatandaşa sunulan bürokratik hizmetlerde, toplu hızlı ulaşım sistemlerinde, yenilenebilir enerji sistemlerinde veya atık maddelerin değerlendirilmesinde gibi. Günümüzde kent yönetimleri konusunu Avrupa Birliği de çok ciddi eylemlerle de gündeminde canlı tutmaktadır. Örneğin bunlardan bazıları; 43 nolu eylem “Akıllı Kentler Programının Geliştirilmesi”, 44 nolu eylem “Kent Yönetimlerinde Akıllı Uygulamalarının Desteklenmesi”, 45 nolu eylem “Akıllı Kentler uygulamalarında Yaşayan Laboratuvar Programları” gibi ve bu örnekleri çoğaltabiliriz. ( Bu eylemlerle ilgili daha geniş bilgi almak için Kalkınma Bakanlığı 2014-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Taslağı– http://bilgitoplumustratejisi.org/tr/doc/8a94819842e4657b01464d5025b80002 linkinden ulaşabilirsiniz).

2006 yılında 45 nolu eylemle ilgili Avrupa Yaşayan Laboratuvarlar Ağı (ENoLL) kurulmuştur. Akıllı kentler çevre alanında da önemli kazanımlar sağlamaktadır. Avrupa’da önemli şehirlerin üyesi olduğu EUROCITIES tarafından da akıllı kentler için, en düşük enerji kullanımı ile en yaşanabilir çevreyi sunabilme vurgusu ön plana çıkarılmaktadır. Özellikle akıllı elektrik şebekeleri ve akıllı binalar bu alandaki önemli gelişmelerdir. AB’de tüketilen elektriğin yüzde 40’dan fazlası binaların aydınlatma, ısıtma ve soğutmasında kullanılmaktadır.AB tarafından topluluk programları kapsamında desteklenen akıllı bina pilot projelerinden yüzde 20 enerji tasarrufu sağlandığı görülmüştür.

Ülkemizdeki kent nüfusunun hızlı artışı ulaşım, enerji, su, sağlık, çevre ve güvenlik gibi alanlarda pek çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu sorunların çözülmesi, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve vatandaşların yaşam kalitelerinin arttırılmasında BİT (Bilgi İletişim Teknolojileri) destekli yenilikçi çözümler büyük bir potansiyel barındırmaktadır. Türkiye’de akıllı kentler konusunda merkezi kurumların ve yerel yönetimlerin CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) tabanlı çözümleri bulunmakla birlikte, bu konuda henüz temel hedefler konulmamış ve stratejiler belirlenmemiştir. Türkiye’de akıllı kent çözümleri özellikle büyük şehirlerde başta kentsel hizmetler, ulaşım ve su hizmetleri olmak üzere çeşitli alanlarda hayata geçirilmeye başlanmıştır. Şubat 2013’te 40 belediye ile yapılan “Belediyeler Akıllı Kent Uygulamaları Anketi”ne göre belediyelerde kentsel hizmetler ve ulaşım alanındaki akıllı kent uygulamaları öne çıkarken, enerji ve su alanındaki akıllı kent uygulamaları daha az sayıda belediye tarafından hayata geçirilmiştir. Kentsel dönüşüm sürecinde akıllı kent uygulamaları önemli fırsatlar sunmaktadır.

Kentsel dönüşümün tasarımında, yönetiminde ve sürece vatandaş katılımının sağlanmasında yenilikçi uygulamaların kullanılması zaman ve maliyet tasarrufu sağlamaktadır. Bu kapsamda akıllı kent altyapılarının oluşturulması, yeni inşa edilecek binalarda akıllı bina uygulamalarına yer verilmesi gibi tedbirler yaşam standardının artmasına katkıda bulunmaktadır. Akıllı kent planlaması için temel teşkil eden CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) altyapısı ülkemizde az sayıda belediye tarafından hayata geçirilmiştir. İçişleri Bakanlığının 2011 yılında tüm belediyelerin yüzde 90’ı üzerinde yaptığı e-devlet anketine göre CBS çalışmaları belediyelerin sadece yüzde 3’ünde tamamlanmış olup yüzde 14’ünde ise kısmen devam etmektedir. CBS altyapısını oluşturacak teknik kapasitesi olmayan belediyelerin bu konuda desteklenmesi ihtiyacı gözlenmektedir. Akıllı sokak aydınlatması sistemleri Bina/konut enerji yönetimi sistemleri Akıllı elektrik sayaçları Akıllı elektrik şebekesi 1 Akıllı su sayaçları ve talep yönetimi Sızıntıların tespiti ve önleyici bakım Akıllı parkmetreler ve ücretlendirme Filo takibi, bakım, konum belirleme hizmetleri Bütünleşik toplu taşıma ücret ödemesi Kültür ve turizm hizmetleri Hizmetlere elektronik kanallardan erişim Acil müdahale ve afet hizmetleri Hava kalitesi takibi Ulaşım. (Kaynak 2014-2018 Kalkınma Bakanlığı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Taslağı)

Ülkemizde bu konularda önemli uygulamalar gerçekleştirilmiş ve çalışmalar yapılmıştır. Örneğin, Akıllı Kentlerin oluşumunda halk ile ortak hareket edilmesi, sürdürülebilir olması, kullanılacak tekniklerin alanların belirlenmesi çalışmaları ve konuyla ilgili anketlerle geri dönüşümlerin alınması, akıllı sayaçlar, toplu taşım ödeme şekilleri, ulaşım sistemlerinde karbon salınımının önlenmesi, yakıt olarak elektriğin ön plana çıkarılması, ulaşım araçlarının çevrimiçi izlenmesi ve sayamadığımız diğer uygulamalar kamuoyu önünde tartışılarak eyleme dönüştürülmektedir. Konunun bilişim tarafında ise özellikle bilişimsizlik maliyetlerinin ne derece fazla olduğu da vurgulanmaktadır. Ayrıca gündemde olan konulardan biri de başarı örneklerinin ödüllendirilmesi ve örnek teşvik etmesi.

Bir diğer konu da Akıllı Kentler adı altında bir politikanın belirlenip en üst yönetim kademesinde hem yaptırımların hem de takibinin yapılması, finansal imkanların en hızlı bir şekilde karşılanması, AB fonlarından, ulusal ajanslardan veya diğer fonlardan yararlanılması imkanları araştırılmasıdır. Özellikle büyükşehir kapsamında olan ilçe belediyeler ile ortak hareket edilmesine ve ilçe belediyelere destek verilmesine yön verecek merkezi yaptırımları sağlayabilecek yasaların biran önce çıkarılması, akıllı kent bileşenlerinin en kısa zamanda belirlenip bu konuda eğitimlerin yapılması gerekmektedir. Konu ile ilgili birlikte çalışılabilirlik adı altında kamunun ilgili kurumları (İçişleri Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, İller Bankası Genel Müdürlüğü vb.), Sivil Toplum Kuruluşları ve özel sektör, Belediyeler Birliği ile ortak çalışmalar yapılmalı ve süreci beraber takip edebilmelidirler. Konuyu güçlendirebilecek bir öneri, yerelyönetimlerin birbirleri ile bilgi paylaşabildiği elektronik ortamda “Akıllı Kentler İşbirliği Platformu” adı altında bir platform oluşturulması fikri de tartışılabilir.

AB’nin SMARTCİTİES programının ülkemize bire bir uymasa bile uyarlanacak bir model olarak ele alınıp değerlendirilmesi iyi bir adım olabilir. Önce 30 Büyükşehir ele alınıp hazırlanacak bir model çerçevesinde uygulamalara geçilebilir ve sonraki aşamada tüm yurt geneline yaygınlaştırılması yapılabilir. Uygulamaların her aşamasında halkın da katılımı sağlanmalı. Örneğin Kalkınma Bakanlığı veya TUBİTAK gibi kurumlarımızın önderliğinde 2015-2020 Eylem Planı yapılabilir ve sürdürülebilirliği sağlanabilir.( Benzer bir uygulama Kalkınma Bakanlığımız tarafından gerçekleştirilmiştir) Kentlerimizi tanıtıcı, özellikle turistlere yardımcı olan rehberliğin elektronik ortama aktarılmasına dair uygulamalar günümüzde yaygınlaşmaya başlamış olup konumuzla ilgili olumlu bir gelişmeye örnek teşkil etmektedir. Bu uygulamanın ülkemizde de hızla yaygınlaşmasına çalışılmalıdır.

Kentsel dönüşüm uygulamalarını Akıllı Kentlere geçişe bir süreç gibi değerlendirmek mecburiyetindeyiz. Bu amaçla strateji ve hedefler belirlenmeli, örnek modeller oluşturulmalı ve bunlar için politikalar saptanmalıdır. Bu çalışmalar içinde özellikle CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) ile KBS (Kent Bilgi Sistemleri) paralel yürütülmeli ve BİT lerden en üst düzeyde yararlanılmalıdır. Bu süreçteki her adım ortak bir platformda paylaşılabilmeli ve ihtiyaç duyan yerel yönetimlere destek verilebilmelidir. Ayrıca engelli vatandaşlarımız için de BİT kullanılarak uygun yaşam ortamlarının yaratılması da önemli bir hedefimiz olmalıdır.

Sonuç olarak Akıllı Kentler bir ihtiyaçtır, geleceğe dönük bir yaşam modelidir. Bu konu ile ilgili acil alınması gereken ciddi kararlar bulunmakta olup biran önce bu kararların alınarak uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir. Stratejilerin belirlenmesi, platformun oluşturulması, ortak uygulamaların geliştirilmesi için teşvik edilmesi vb konuların acilen gündeme alınmalıdır. Kısacası bu bir siyasetler üstü, devlet politikası olarak ele alınmalı, en önemlisi de siyasi güç her zaman arkasında durmalı ve sürdürülebilirliğinin sağlamasına özen göstermelidir.

İ.Nejat ÇERÇİ
Fizik Mühendisi
nejat.cerci@gmail.com
BT ve Akıllı Kentler Uygulamaları Uzmanı
TBD Ankara Şubesi
Yönetim Kurulu Üyesi
(Kaynak:Türkiye Bilişim Derneği Bilişim Dergisi)

Previous İnşaatçılar sorunlarını Başbakan Davutoğlu'na iletti
Sonraki Site ve apartmanlarda sigorta zorunluluğu

Diğer Yazılar

Makaleler 2 Yorum

OTİZM ve OTİSTİK ÇOCUKLAR

YAŞAM PROJELERİ olarak Sosyal Sorumluluk gereği bu yazımızda Otizm alanında önemli bilimsel çalışmalar yapan ve farklı yöntemleriyle otistik çocuklara yönelik bilimsel çalışmalarıyla bilinen İLODER Otizm Derneği’ ne sayfamızda yer vermekteyiz.

Makaleler 0 Yorum

Ayça Aral İstanbul emlak sektörünü değerlendirdi

İstanbul emlak sektörü liderliğini her zaman korumakta.

Makaleler 0 Yorum

Gazi Çelik: “Müşterilerimiz bizden vazgeçemiyor”

Ankara için çok değerli bir ada olan Urankent’te inşa ettikleri projelerle lüks ve kaliteli konutu şehir merkezine yakın konuma getiren Uransan, büyük başarılara imza atıyor.

Makaleler 0 Yorum

Salih Bezci:”Ankara’nın yurtdışında layıkıyla tanıtılmasını istiyoruz”

Dünyanın en büyük gayrimenkul fuarı MIPIM Fransa’nın Cannes şehrinde 10-13 Mart 2015 tarihinde düzenlenecek.

Makaleler

Yeni konut projelerinde yüksek aidatlara dikkat!

Konut alıcıları yeni konut projelerinden ev alırken projenin bir çok özelliğine dikkat etmekte.

Makaleler 0 Yorum

Yabancı yatırımcı GYF’lere ilgi duyuyor

Avrupa’nın sektöründe en büyük fuarı olan ve bu yıl 18’incisi gerçekleştirilen Expo Real Fuarı için 5-7 Ekim tarihlerinde yine Münih’teydik.

1 Yorum

  1. Bilişim
    Şubat 27, 17:23 Yanıtla

    Nejat Bey’ i özellikle Akıllı Kentler konusunda yapmış olduğu çalışmalardan tanıyoruz.. Akıllı Kent olgusuna dikkat çektiği bu yazıyı dikkatle okudum.. Konuyla ilgilenenlerin de okumasını öneririm.

Yorum Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.